KΩNΣTANTINOΣ Π. KABAΦHΣ

Η οικογένεια του Κωνσταντίνου Π. Καβάφη καταγόταν από την Κωνσταντινούπολη. Ο ποιητής έζησε μερικά χρόνια στην Αγγλία και πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του στην Αλεξάνδρεια.
Ανήκε στις γενιές εκείνες των Ελλήνων με κοσμοπολίτικη ανατροφή και συμπεριφορά. Στα χρόνια του ποιητή, η Αλεξάνδρεια ήταν μια κοσμοπολίτικη πόλη όπως και στην όψιμη ελληνιστική περίοδο.
Ο ποιητής ασχολήθηκε με την ιστορία της πόλης και του ελληνισμού, αλλά ήρθε και σε επαφή με την ευρωπαϊκή λογοτεχνία και τα σύγχρονα καλλιτεχνικά ρεύματα. Ανάλογες αναζητήσεις απασχόλησαν εξάλλου τους Έλληνες της διασποράς, κυρίως της Ανατολικής Μεσογείου, στα τέλη του 19ου αι., όπου τα κατάλοιπα του αρχαίου ελληνικού πολιτισμού ήταν ορατά και η νεοελληνική, μία γλώσσα πολύ διαδεδομένη ακόμα στην περιοχή. Από τη μία προσπαθούσαν να διαφυλάξουν την εθνική τους ταυτότητα και πολιτιστική κληρονομιά, και από την άλλη ακολουθούσαν τα νέα επιτεύγματα και τις τάσεις της ευρωπαϊκής κοινωνίας.

Gustave Moreau «Ο Οιδίποδας και η Σφίγγα»

Gustave Moreau «Ο Οιδίποδας και η Σφίγγα»

«Ο Οιδίποδας και η Σφίγγα» του Gustave Moreau – περισσότερα…Ο Κ. Καβάφης φαίνεται ότι ήρθε σε επαφή με τον ευρωπαϊκό συμβολισμό στη λογοτεχνία και στη ζωγραφική. Το ποίημά του «Ο Οιδίπους» γράφηκε αφού διάβασε μια περιγραφή του πίνακα «Ο Οιδίποδας και η Σφίγγα» του Gustave Moreau που παρουσιάστηκε στο Salon του 1864. Ο ζωγράφος θεωρούνταν ο πρόδρομος του συμβολισμού από πολλούς οπαδούς του ρεύματος.

Ζευγάρι γυαλιών του Κ. Π. Καβάφη. Aπό τη συλλογή Μάνου Χαριτάτου.

Ζευγάρι γυαλιών του Κ. Π. Καβάφη. Aπό τη συλλογή Μάνου Χαριτάτου.

Ο ΟΙΔΙΠΟΥΣ

Ἐγράφη ἔπειτα ἀπὸ ἀνάγνωσιν περιγραφῆς τῆς ζωγραφιᾶς «Ὁ Οἰδίπους καὶ ἡ Σφίγξ» τοῦ Γουστάβου Μορώ. Ἐπάνω τοῦ ἡ Σφὶγξ εἶναι πεσμένη μὲ δόντια καὶ μὲ νύχια τεντωμένα καὶ μ᾽ ὅλην της ζωῆς τὴν ἀγριάδα. Ὁ Οἰδίπους ἔπεσε στὴν πρώτη ὁρμή της, τὸν τρόμαξεν ἡ πρώτη ἐμφάνισί της – τέτοια μορφὴ καὶ τέτοιαν ὁμιλία δὲν εἶχε φαντασθῆ ποτὲ ἕως τότε. Μὰ μ᾽ ὅλο ποὺ ἀκκουμπᾷ τὰ δυό του πόδια τὸ τέρας στοῦ Οἰδίποδος τὸ στῆθος, συνῆλθε ἐκεῖνος γρήγορα – καὶ διόλου τώρα δὲν τὴν φοβᾶται πιά, γιατί ἔχει τὴν λύσιν ἕτοιμη καὶ θὰ νικήση. Κι᾽ ὅμως δὲν χαίρεται γι᾽ αὐτὴν τὴν νίκη. Τὸ βλέμμα του μελαγχολία γεμάτο τὴν Σφίγγα δὲν κυττάζει, βλέπει πέρα τὸν δρόμο τὸν στενὸ ποὺ πάει στάς Θήβας, καὶ ποὺ στὸν Κολωνὸ θ᾽ ἀποτελειώςη. Καὶ καθαρὰ προαισθάνεται ἡ ψυχή του ποὺ ἡ Σφὶγξ ἐκεῖ θὰ τὸν μιλήση πάλι μὲ δυσκολώτερα καὶ πιὸ μεγάλα αἰνίγματα ποὺ ἀπάντησι δὲν ἔχουν.