ΣKΛABOΣ KAI ΔOYΛOΣ
Στο σχεδίασμα [Σκλάβος και Δούλος] ο ήρωας του ποιήματος είναι ένας ηλικιωμένος σκλάβος που εργάζεται στο νομισματοκοπείο της Νίκαιας και καταμετρά χάλκινα νομίσματα που κόπηκαν για το ρωμαίο αυτοκράτορα Σεπτίμιο Σεβήρο (193-211 μ.Χ.). Ωστόσο, η επιγραφή «Σευήρου βασιλεύοντος ο κόσμος ευτυχεί», που αναφέρει ο Καβάφης δεν αναγράφεται στα νομίσματα της Νίκαιας αλλά της Νικόπολης.
Σεπτίμιος Σεβήρος, 193-211 μ.Χ, aureus. NM BE 721/1998.
ΣΚΛΑΒΟΣ ΚΑΙ ΔΟΥΛΟΣ
Σκλάβος καὶ δοῦλος, χωρὶς καμιὰ χαρά, σκυμένος στὸ ἴδιο ἔργον γιὰ σαράντα χρόνια ἐπάνω στὸ τραπέζι, τὰ νομίσματ᾿ ἀραδιάζει τὰ νέα ποὺ ὁ δῆμος τῆς Νικαίας βγάζει. Τὰ πιάνει κ᾿ ἕνα, ἕνα τὰ μετρᾶ· καὶ μὲ τὰ θολὰ ἀπ᾿ τὸ γῆρας μάτια του μὲ προσοχὴ ἄν εἶναι ἡ ἐπιγραφὴ σωστὴ ἐξετάζει. Ἂν ξανακάμει λάθος, εἴπανε, θὰ βασανισθεῖ καὶ τρέμουνε τὰ χέρια του. «Σευήρου βασιλεύοντος ὁ κόσμος εὐτυχεῖ». 1908
